به گزارش تجارت، معدن و فولاد: برنامه‌ریزی فولاد و نورد سبا برای ورود به زنجیره تأمین مواد اولیه فناوری ساخت افزایشی (AM)، با تکیه بر زیرساخت‌های پیشرفته تولید، دانش فنی متالورژیکی و تجربه توسعه گرید‌های تخصصی، در پنل تخصصی «مواد اولیه در ساخت افزایشی» در اولین رویداد و نمایشگاه ملی ساخت افزایشی تشریح شد. در این پنل، مدیر تکنولوژی شرکت فولاد و نورد سبا ضمن معرفی مسیر تحول فناورانه شرکت و توسعه سبد محصولات گرید‌های تخصصی، ظرفیت‌ها و برنامه‌های این مجموعه برای ورود به حوزه تولید و تأمین پودرهای فلزی، سیم و سایر مواد اولیه موردنیاز فناوری ساخت افزایشی را تبیین کرد.
پنل تخصصی «مواد اولیه در ساخت افزایشی» با حضور مدیران و متخصصان حوزه‌های فولاد، متالورژی پودر، صنایع جوشکاری و فناوری پلیمر برگزار شد. در این پنل، آرش حاجی‌پور، مدیر تکنولوژی شرکت فولاد و نورد سبا، مسعود خانی، مدیر تحقیق و توسعه شرکت طراحان و متالورژی پودر خراسان، سیدرضا امیرآبادی‌زاده، مدیر تولیدات شرکت صنعتی آما و سیدامیرمسعود رضادوست، عضو هیات علمی پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران، با مدیریت احمد کرمانپور، رئیس دانشکده مهندسی مواد دانشگاه صنعتی اصفهان، به بررسی ظرفیت‌ها و الزامات توسعه مواد اولیه ساخت افزایشی در کشور پرداختند.
ورود به زنجیره تأمین مواد اولیه ساخت افزایشی؛ افق جدید توسعه فولاد و نورد سبا
آرش حاجی‌پور، مدیر تکنولوژی شرکت فولاد و نورد سبا، در تشریح برنامه‌های توسعه‌ای شرکت، با اشاره به ظرفیت‌های زیرساختی و دانش فنی موجود، ورود به حوزه تأمین مواد اولیه ساخت افزایشی را یکی از فرصت‌های پیش‌روی این مجموعه دانست. وی با بیان اینکه تولید مواد اولیه موردنیاز این فناوری، به‌ویژه پودرهای فلزی، مستلزم برخورداری از دانش تخصصی در حوزه ذوب و آلیاژسازی و همچنین فناوری‌های پیشرفته تبدیل مذاب به پودر است، اظهار داشت: فولاد و نورد سبا با برخورداری از زیرساخت‌های ذوب و متالورژی ثانویه و تجربه تولید فولاد‌های تخصصی، ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت در این حوزه دارد.
مدیر تکنولوژی شرکت فولاد و نورد سبا با تشریح فرآیند تولید پودرهای فلزی مورد استفاده در ساخت افزایشی افزود: این فرآیند شامل سه مرحله اصلی ذوب، آلیاژسازی و اتومایز کردن است. با توجه به وجود زیرساخت‌های موردنیاز دو مرحله نخست در شرکت، برنامه‌ریزی برای انتخاب فناوری مناسب اتومایزینگ، از جمله روش‌های VIGA و EIGA، در دستور کار مدیریت تکنولوژی و تحقیق و توسعه قرار گرفته است.
حاجی‌پور تصریح کرد: هدف از این برنامه، فراهم‌کردن زمینه ورود فولاد و نورد سبا به حوزه تأمین مواد اولیه ساخت افزایشی شامل پودرهای فلزی، سیم و شمش‌های هموژن‌شده زنگ‌نزن و سوپرآلیاژهاست؛ مسیری که با رویکرد پاسخ‌گویی به نیاز صنایع داخلی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بازار صادراتی دنبال می‌شود.
توسعه ۱۰۳ گرید تخصصی؛ پشتوانه ورود به بازار‌های فناورانه
حاجی‌پور در بخش دیگری از سخنان خود، توسعه توانمندی‌های تولیدی شرکت را پشتوانه‌ای برای ورود به حوزه‌های جدید فناوری دانست و به مسیر تحول فولاد و نورد سبا از سال ۱۴۰۰ تاکنون اشاره کرد.
وی با بیان اینکه سبد محصولات شرکت در این مدت از ۵ به ۱۰۳ گرید تخصصی افزایش یافته است، شناسایی و رفع عیوب ساختاری خط تولید، توسعه دانش فنی و همکاری با شرکت‌های معتبر بین‌المللی را از عوامل مؤثر در تحقق این تحول برشمرد.
تولید فولاد‌های مقاوم تا گرید API X۶۰ و دستیابی به API X۷۰ برای صنایع نفت و گاز، فولاد‌های میکروآلیاژی با استحکام بالا و ورق‌های دوفازی DP۵۸۰ و DP۷۸۰ برای صنعت خودرو، ورق‌های ضدسایش، فولاد‌های کربنی و ابزاری، ورق‌های مخازن تحت فشار و فولاد‌های کرایوژنیک از جمله دستاورد‌های این مسیر بوده است. همچنین توسعه تولید فولاد‌های زنگ‌نزن گرید‌های ۴۰۹ و ۴۰۹L و بومی‌سازی دانش تولید فولاد‌های الکتریکی، از دیگر زمینه‌های ارتقای توانمندی فناورانه شرکت به شمار می‌رود.
وی همچنین با اشاره به رویکرد تولید ناب در فولاد و نورد سبا، حذف مرحله گرمایش مجدد تختال و استفاده از حرارت موجود در فرآیند تولید را از ویژگی‌های مهم این مجموعه دانست که به کاهش مصرف انرژی و انتشار کربن به ازای هر تن محصول کمک می‌کند.
تکمیل زنجیره مواد اولیه با تکیه بر توانمندی شرکت‌های داخلی
در ادامه پنل، سایر متخصصان حاضر نیز از منظر تخصصی به ظرفیت‌ها و چالش‌های تولید مواد اولیه ساخت افزایشی پرداختند.
مسعود خانی، مدیر تحقیق و توسعه شرکت طراحان و مهندسی متالورژی پودر خراسان، به تشریح فناوری تولید پودرهای کروی پایه نیکل، کبالت و فولاد زنگ‌نزن به روش اتومایز گازی (VIGA) پرداخت و توسعه فناوری پلاسما برای کروی‌سازی و بازیافت پودرهای نامنظم را از دیگر زمینه‌های فعالیت این مجموعه معرفی کرد. وی کنترل ویژگی‌هایی نظیر توزیع اندازه ذرات، جریان‌پذیری و میزان اکسیژن سطحی را از الزامات تولید پودرهای باکیفیت دانست.
همچنین سیدرضا امیرآبادی‌زاده، مدیر تولیدات شرکت صنعتی آما، نیز با اشاره به سابقه ۶۸ ساله این شرکت در تولید انواع الکترود و مفتول‌های جوشکاری، از فعالیت‌های پژوهش‌محور این مجموعه برای توسعه مفتول‌های تخصصی موردنیاز فناوری ساخت افزایشی با قوس الکتریکی (WAAM) با همکاری دانشگاه‌های برتر کشور سخن گفت.
در ادامه سید امیرمسعود رضادوست، عضو هیات علمی پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران، ضمن تشریح جایگاه مواد پلیمری در صنعت ساخت افزایشی، دستاورد‌های آزمایشگاه «ساخت برهم‌افزا» را در مهندسی فیلامنت‌های ABS، افزایش ۹ برابری سرعت پرینت، تولید رزین‌های مقاوم به حرارت و توسعه روش تولید پودرهای پلیمری کروی برای فرآیند SLS معرفی کرد.
در بخش پایانی، احمد کرمانپور، مدیر پنل و رئیس دانشکده مهندسی مواد دانشگاه صنعتی اصفهان، موضوع چرخه عمر و بازیافت پودر در فرآیند‌های ساخت افزایشی را تشریح کرد و با اشاره به تأثیر نوع آلیاژ و میزان اکسیداسیون سطحی بر امکان استفاده مجدد از پودرها، ارزیابی خواص مکانیکی و داکتیلیتی قطعات نهایی را ضروری دانست.
مجموع مباحث این پنل، بر اهمیت توسعه زنجیره تأمین مواد اولیه به‌عنوان یکی از پیش‌نیاز‌های گسترش فناوری ساخت افزایشی در کشور تأکید داشت. در این میان، برنامه فولاد و نورد سبا برای بهره‌گیری از زیرساخت‌های موجود، توسعه دانش فنی و ورود به حوزه تولید مواد اولیه پیشرفته، گامی در جهت تنوع‌بخشی به فعالیت‌های فناورانه، افزایش ارزش افزوده محصولات و ایفای نقش مؤثرتر در زنجیره تأمین صنایع آینده به شمار می‌رود.
