در این نشست، با توجه به ظرفیت‌های گسترده کشور در حوزه معادن زغال‌سنگ—از جمله وجود بیش از ۴ میلیارد تن ذخیره قطعی و حدود ۱۰ میلیارد تن ذخیره زمین‌شناسی—بر لزوم بهره‌برداری اصولی و ایمن از این منابع تأکید شد.

سمیه خلوصی معاون برنامه‌ریزی و توانمندسازی سازمان ایمیدرو با اعلام این خبر تصریح کرد: با توجه به کمبود سنگ‌آهن (مگنتیت) در سال‌های آینده، این سازمان برنامه فراوری سنگ‌آهن هماتیت را پیش رو دارد به طوریکه قراردادی با یک شرکت دانش‌بنیان برای اجرای این طرح در مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی بسته شده است.

کارشناسان بر این باورند که تداوم روند فعلی و وجود تورم بالا، تولید زغال‌سنگ را به فعالیت غیراقتصادی تبدیل کرده است. در ادامه، این کارشناسان مطرح کرده‌اند که بیشتر معادن زغال‌سنگ در کشور، با تکنولوژی و فناوری ۵۰ سال گذشته فعالیت دارند که چنین امری، سبب بروز حوادث معدنی می‌شود و اکنون، تولید را با مشکل مواجه کرده است.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه هشتم آوریل ۲۰۲۵ در جمعی از معدن‌کاران زغال‌سنگ، چند فرمان اجرایی تازه امضا کرد که به گفته وی، با هدف «دو برابر کردن تولید برق در آمریکا» و «شتاب‌دهی به استخراج زغال‌سنگ» طراحی شده‌اند.

بخش معدن شامل زیرشاخه‌هایی مانند استخراج کانه‌های فلزی و زغال‌سنگ است. تغییرات قیمت انرژی، ماشین‌آلات و تجهیزات استخراجی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر تورم تولیدکننده این بخش به شمار می‌روند.

استخراج مواد معدنی حدود ۷ دهم درصد در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور نقش دارد؛ و در این ۶۰ سال اخیر هیچگاه بیشتر از یک درصد نبوده است. حتی با افزودن نقش سایر صنایع مرتبط با معدن، این رقم فقط به چهار درصد افزایش می‌یابد که عوامل بسیاری در این امر مؤثر بوده‌اند از جمله عدم وجود زیرساخت‌های مناسب، موانع قانونی، مشکلات اکتشاف و کنترل دولت.

قباد شاه‌کرمی مدیر نظارت و بهره‌برداری شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در توضیح عملکرد بخش نظارت و بهره‌برداری ایمپاسکو در طول سال ۱۴۰۳ عنوان کرد: در بخش سنگ آهن، میزان استخراج به ۵۰ میلیون تن رسید که تحقق ۱۰۴ درصدی برنامه سالانه را نشان می‌دهد. همچنین، تولید کانسنگ سرب و روی ورودی بیش از یک میلیون تن بوده که نسبت به برنامه تدوین شده، ۱۱۸ درصد تحقق یافته است.

طرفداران این رویکرد استدلال می‌کنند که معدن‌کاری هوشمند اقلیمی به کشورهای فقیر اما غنی از ذخایر معدنی موردنیاز برای‌ گذار انرژی اجازه می‌دهد تا اقتصاد خود را توسعه دهند، در حالی که همزمان استانداردهای اقلیمی را رعایت می‌کنند – مثلا با استفاده از انرژی تجدیدپذیر به جای زغال‌سنگ برای تامین انرژی عملیات معدنی.

پیش از بحران کرونا، چین برنامه‌ریزی کرده بود تا سال ۲۰۵۰ به هدف صفر کردن انتشار کربن در صنعت فولاد دست یابد و هند نیز این هدف را برای سال ۲۰۶۰ تعیین کرده بود. اما شرایط پیش‌آمده و محدودیت‌های انرژی باعث شد هر دو کشور برنامه‌های خود را ۱۰ سال به‌تعویق بیندازند. چین در سال ۲۰۲۲ رسما اعلام کرد که هدف سبز کردن کامل صنعت فولاد را به سال ۲۰۶۰ موکول کرده است و هند نیز زمان دستیابی به این هدف را به سال ۲۰۷۰ تغییر داد.

طبق جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران، در دی ماه ۱۴۰۳ درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش معدن در ۱۲ ماه منتهی به دی ماه ۱۴۰۳ نسبت به مدت مشابه در سال قبل، ۲۵.۷ درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۲۵.۰ درصد)، ۰.۷ واحد درصد افزایش داشته است.

امروزه، شرکت‌های بزرگ فولادی در سطح جهانی عمدتاً از روش کوره‌بلند برای تأمین ماده اولیه خود استفاده می‌کنند، در حالی که شرکت‌های کوچک‌تر به روش کوره‌قوس الکتریکی و آهن اسفنجی یا قراضه روی آورده‌اند. با توجه به چالش‌های ناشی از گرمایش زمین و تأثیر منفی زغال‌سنگ بر تغییرات اقلیمی، صنایع فولاد به سمت افزایش سهم استفاده از قراضه به عنوان ماده اولیه تشویق می‌شوند.

خاورمیانه در آستانه یک تغییر اساسی در تولید انرژی قرار دارد و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ میلادی حدود ۷۵ میلیارد و ۶۳۰ میلیون دلار در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کند. کشورهای این منطقه اهداف بلندپروازانه‌ای برای کاهش وابستگی تاریخی خود به سوخت‌های فسیلی تعیین کرده‌اند. این گذار انرژی، ناشی از درک این واقعیت است که تنوع‌بخشی به منابع انرژی برای ثبات اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی در بلندمدت ضروری است.