ایران در ماه ژوئن ۲۰۲۵ با تولید ۲/۲ میلیون‌تن فولاد خام، رشد ۱۵/۵ درصدی را نسبت به ماه ژوئن سال گذشته، همچنین در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵ با تولید ۱۵/۶ میلیون‌تن فولاد خام، کاهش ۱۰/۳ درصدی را نسبت به مدت مشابه در سال گذشته رقم زده است.

بر اساس تازه‌ترین آمار انجمن جهانی فولاد، شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سال ۲۰۲۴ با تولید ۱۰.۱۹ میلیون تن فولاد خام، تنها نماینده ایران در جمع یکصد تولیدکننده برتر جهان است. این شرکت در رتبه ۴۴ جهانی قرار گرفته، هرچند نسبت به سال قبل (رتبه ۴۳) یک پله افت را تجربه کرده است. این وضعیت، واقعیتی تلخ را برای صنعت فولاد ایران گواهی می‌دهد؛ غیبت دیگر بازیگران ایرانی و توقف رقابت‌پذیری در سطح بین‌المللی. چرا که کشور‌های منطقه، شرکت‌هایی، چون توسیالی و اِردمیر ترکیه، اِزاستیل مصر و حدید عربستان را به جمع صد شرکت برتر جهان فرستاده‌اند، در ایران تنها نام فولاد مبارکه روی این فهرست باقی مانده است. این موضوع فقط یک اتفاق نیست؛ بلکه ریشه در سیاست‌گذاری‌های غلط، چالش‌های داخلی و ضعف در دیپلماسی اقتصادی دارد.

بنا بر داده‌های انجمن جهانی فولاد، شرکت فولاد مبارکه اصفهان در فهرست ۱۰۰ شرکت بزرگ فولادساز جهان در سال ۲۰۲۴، رتبه ۴۴ را به خود اختصاص داده است، همچنین این شرکت در میان فولادسازان خاورمیانه و شمال آفریقا (مِنا) بیشترین تولید را داشته است.

در این نشست، پنج اصل اساسی ایمنی و سلامت در صنعت فولاد که برگرفته از چارچوب انجمن جهانی فولاد (worldsteel) است، موردبررسی و تبادل نظر قرار گرفت. این پنج اصل عبارت‌اند از: ۱- سلامت و رفاه کارکنان به‌عنوان اولویت نخست هر سازمان صنعتی؛ ۲- برابری در ایمنی (همه کارکنان در هر سطحی، شایسته شرایط ایمن و سالم هستند)؛ ۳- یادگیری از تجربیات روزمره به‌عنوان پایه ارتقای فرهنگ ایمنی؛ ۴- مسوولیت‌پذیری در تمامی سطوح سازمانی (ایمنی وظیفه‌ای همگانی است)؛ ۵- مدیریت فعال خطرات با شناسایی، ارزیابی و کنترل نظام‌مند ریسک‌ها.

بر اساس آخرین اطلاعات انجمن تولیدکنندگان فولاد از انجمن جهانی فولاد، ایران در پنج‌ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، ۱۴ میلیون تن و در ماه می ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن فولاد تولید کرد.

همچنان که فولاد مبارکه به لحاظ فنی و تخصص سرمایه‌های انسانی از جایگاه والایی برخوردار است، همه حوزه‌ها باید متناسب با آن ارتقا و بهبود پیدا کند تا در پایان هر ماه و هر سال شاهد انتشار گزارش‌های بهتری از عملکرد این مجموعه باشیم؛ اگر می‌خواهیم فولا مبارکه همچنان سرآمد باشد، باید با جدیت بیشتری برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و تحصیل سود بیشتر برنامه‌ریزی و اقدام داشته باشیم.

آخرین گزارش انجمن جهانی فولاد که به بررسی تولید فولاد خام در سطح جهانی در ماه فوریه ۲۰۲۵ می‌پردازد و تغییرات آن را نسبت به همین ماه در سال ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار می‌دهد، حکایت از آن دارد که تولید فولاد خام در جهان با کاهش مداوم تولید در دومین ماه میلادی ۲۰۲۵ به ۱۴۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تن رسید که نسبت به فوریه ۲۰۲۴، ۳.۴ درصد کاهش داشته است.

نام‌گذاری سال ۱۴۰۴ به عنوان سال «سرمایه‌گذاری برای تولید» توسط رهبر معظم انقلاب، حاکی از اهمیت و ضرورت سوق دادن سرمایه به سمت جریان تولید در کشور به ویژه در بخش صنایع راهبردی و مادر است؛ عنوانی که نشان می‌دهد ایشان جایگاه ویژه ای برای تقویت بنیه‌های تولیدی کشور و خودکفایی اقتصادی قائل هستند. در این راستا، سرمایه‌گذاری در بخش فولاد، به عنوان یکی از پایه‌های اساسی صنعت و اقتصاد، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

تولیدکنندگان فولاد با این حجم از تولید به‌طور یقین تنها بر بازار داخلی تکیه نزده و بر بازارهای بین‌المللی نیز تمرکز داشته و در این بازارها مشتریان خود را دارند. یکی از این بازارهای هدف کشورهای آسیای میانه است که با توجه به عدم‌دسترسی این کشورها به آب‌های آزاد همواره بازاری مناسب برای محصولات ایرانی بوده‌اند.

تولید کنندگان فولاد با این حجم از تولید به طور یقین تنها بر بازار داخلی تکیه نزده و بر بازارهای بین‌المللی نیز تمرکز داشته و در این بازارها مشتریان خود را دارند. یکی از این بازارهای هدف کشورهای آسیای میانه است که با توجه به عدم دسترسی این کشورها به آب‌های آزاد همواره بازاری مناسب برای محصولات ایرانی بوده‌اند. طهمورث جوانبخت، مدیرعامل شرکت فولاد خراسان نظر به معضلات استفاده از کارت‌های بازرگانی شخصی (اجاره‌ای) جهت صادرات فولاد به کشورهای آسیای میانه به ویژه تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان و امکان تعمیم این مهم به سایر بازارهای منطقه، مطلب پیش رو را ارائه کرده است که باهم می‌خوانیم.

انجمن جهانی فولاد در گزارش اخیر خود که در روز ۲۴ ژانویه ۲۰۲۴ متن آن منتشر شد، میزان کل تولید فولاد خام در جهان را در سال ۲۰۲۴ حدود ۱٫۸۸ میلیارد تن اعلام کرد که در مقایسه با رقم ۱٫۹ میلیارد تن اعلام شده در سال ۲۰۲۳، روندی نزولی را نشان می‌دهد. انجمن مذکور در همین رابطه اعلام کرد که رقم ارائه شده مربوط به تولیدکنندگان فولاد در ۷۱ کشور جهان بوده است.

گزارش جدید انجمن جهانی فولاد نشان می دهد میزان تولید فولاد ایران در دوازده ماه سال گذشته میلادی رشد 8دهم درصدی را تجربه کرد. این در شرایطی است که تولید ماه دسامبر ایران – در شرایط کمبود انرژی گاز و برق-، با افت 8.2درصدی به 2.6 میلیون تن رسید.