صنعت فولاد یکی از نقاط قوت صنعت کشور ماست که در سال‌های تحریم نقش چشمگیری در حفظ و سرپا نگه‌داشتن اقتصاد کشور ایفا کرده است. بر اساس آمار، حدود ۱۶.۵ درصد از صادرات غیرنفتی کشور متعلق به زنجیره فولاد است و صنعت فولاد سهم ۴.۵ درصدی در تولید ناخالص داخلی کشور دارد که از متوسط جهانی که حدود ۲ درصد می‌باشد، بیشتر است.

مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان با بیان اینکه واحد احیا مستقیم از ابتدای امسال 16 رکورد تولیدی به ثبت رسانده، خاطرنشان کرد: امروزه با توجه به فضای رقابتی که در داخل و خارج کشور وجود دارد و شرایط خاص اقتصادی حاکم بر کشور، حرکت به سمت ارتقای بهره‌وری به صورت اجبار و الزام جهت حفظ و بقا سازمان‌های تولیدی است.

عطالله معروفخانی مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان با بیان این مطلب در ادامه افزود: میزان درآمد 14همتی “هرمز” در شرایطی به ثبت رسیده است که بازار فروش داخلی و صادراتی فولاد در شرایط مناسبی به سر نمی‌برد و تب و تاب فروش در بازار داخلی و صادراتی فروکش کرده است.

هیهات سرپرست معاونت بازاریابی و فروش فولاد خراسان اذعان کرد: نمودارهای عرضه، تقاضا و حجم معاملات حاکی از این است که مطلوبیت میلگرد فولاد خراسان کماکان درصد بالاتری از محصول نهایی نسبت به سایر عرضه‌کنندگان را دارا می‌باشد به نحوی که می‌توان برای آن دلایلی همچون کیفیت بالای محصول، رضایت مشتریان، تعهد و پاسخ‌گویی این شرکت نسبت به محصول عرضه شده خود را برشمرد.

اما به‌رغم تحریم‌ها، مهم‌ترین گلوگاه صادراتی فولاد ایران، ناترازی انرژی؛ خودتحریمی با صدور دستورالعمل‌های خلق الساعه، پیمان سپاری ارزی با محوریت بهای ارز در سامانه مبادله و کاهش جذابیت صادرات رسمی همچنین ناترازی انرژی و کاهش سرعت احداث واحد‌های جدید و وقفه در توسعه صنعت فولاد است. به جرات می‌توان گفت که در صورت مرتفع شدن موارد فوق شاهد جهش ارزآوری صادراتی در تراز تجارت خارجی فولاد خواهیم بود.

بهرام سبحانی در آئین افتتاحیه شانزدهمین نمایشگاه بین المللی متالورژی، فولاد، ریخته‌گری، ماشین‌آلات و صنایع وابسته اصفهان (Metalex ۲۰۲۴) اظهار کرد: اصفهان با داشتن ۴۰ درصد تولید فولاد ایران پایتخت فولاد کشور است، این استان با دارا بودن شرکت‌هایی همچون فولاد مبارکه، ذوب آهن، فولاد کویر، فولاد نطنز و … حق دارد که عنوان پایتختی صنعت فولاد را به خود اختصاص دهد.

باید برای هرگونه توسعه متوازن و غیرمتوازن، ایجاد زیرساخت انرژی مورد توجه قرار گیرد، امروز صنعت فولاد با چالش‌های تامین پایدار انرژی و افزایش نرخ حامل‌های انرژی روبه‌روست. سهم صنعت در جهان از انرژی برق حدود ۴۲ درصد است و در ایران این سهم نزدیک به ۳۵ درصد است، این در حالی است که سهم آهن و فولاد نزدیک به ۷.۱ درصد (کمتر از ۱۰ درصد) است و باید توجه داشت که در زمان اعمال محدودیت برق ۹۰ درصد از این محدودیت مربوط به صنایع است.

قوانین حاکم بر زنجیره تولید فولاد کشور باید برای تولیدکنندگان قابل پیش‌بینی باشد و این در حالی است که ما به‌عنوان تولیدکننده بخش قابل توجهی از فولاد کشور نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که هر سال در حوزه هزینه‌های برق و گاز صنایع فولادی، چه تصمیمی قرار است گرفته شود.

امروز شرکت‌های بزرگی در جهان شکل گرفته که بین 50 تا 70 میلیون تن فولاد تولید کرده و با یکدیگر در حال رقابت هستند؛ بنابراین ما نیز باید شرکت‌های بزرگی با ظرفیت تولید چند ده میلیون تن فولاد داشته باشیم چراکه در غیر این صورت نمی‌توانیم در بازارهای جهانی رقابت کنیم و چنانچه به این امر توجه نشود، بسیاری از تولیدکنندگان فولاد کشور طی 2 تا 3 سال آینده به تعطیلی کشیده خواهند شد.

در حال حاضر بیش از ۲۰۰ شرکت فولادی برای تولید فعلی فولاد کشور فعال هستند که از این تعداد، حجم تولید فولاد بیش از ۷۵ شرکت زیر ۵۰۰ هزار تن است و در چنین وضعیتی، این شرکت‌ها رقابت‌پذیر نیستند؛ باید توجه داشت که هنوز حاکمیت می‌تواند در ساختار صنعت فولاد کشور تصمیم‌گیری و نفوذ کند، بخش‌هایی از زنجیره فولاد همچنان در اختیار دولت و یا زیرمجموعه‌های دولتی است و در برخی از صنایع فولادی سهم دارد، بنابراین دولت به‌خوبی می‌تواند در اصلاح ساختار زنجیره فولاد کمک کند.

صادرات مواد اولیه صنعت فولاد افتخار نیست، ما در بخش‌هایی از زنجیره مشکل را حل کرده‌ایم اما نمی‌توانیم از ۲۰ میلیون تن ظرفیت ایجادشده بهره‌برداری کنیم و مواد اولیه تولیدشده برای این ظرفیت را صادر می‌کنیم که این یک چالش جدی است.

در سال گذشته مجوز ۲۰ میلیون تن تولید فولاد جدید در کشور صادر شده است، میزان مجوزهای صادر شده برای تولید فولاد در کشور به ۱۴۵ میلیون تن رسیده، می‌خواهیم چکار کنیم، صنعتی که نقطه قوت اقتصاد و صنعت ما است در حال زمین خوردن است و ما خودمان استاد تبدیل کردن نقاط قوت به چالش و بحران هستیم.