روزگاری که سوخت‌های فسیلی حرف اول را در حمل‌ونقل و انرژی می‌زدند، در حال سپری شدن است و لیتیوم به‌عنوان قلب تپنده باتری‌های خودروهای الکتریکی و سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی، در حال فتح میدان‌های سرمایه‌گذاری بازار انرژی است.

صنعت فولاد، پایه‌ای‌ترین سنگ بنای توسعه صنعتی و اقتصادی هر کشوری است و در ایران نقش حیاتی در رشد زیرساخت‌ها و اشتغال ایفا می‌کند. با این حال، تولید فولاد به دلیل فرآیندهای انرژی‌بر و وابستگی شدید به منابع طبیعی، بار قابل‌توجهی بر محیط زیست و اقتصاد وارد می‌آورد. در این میان، بازیافت قراضه فولاد به عنوان راهکاری استراتژیک، توانسته است جایگاه ویژه‌ای در کاهش مصرف انرژی و حفظ محیط زیست پیدا کند. در این یادداشت با رویکردی جامع، به بررسی اهمیت و مزایای بازیافت قراضه در صنعت فولاد ایران می‌پردازیم و نقش آن در تحقق توسعه پایدار را بررسی کرده‌ایم.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه هشتم آوریل ۲۰۲۵ در جمعی از معدن‌کاران زغال‌سنگ، چند فرمان اجرایی تازه امضا کرد که به گفته وی، با هدف «دو برابر کردن تولید برق در آمریکا» و «شتاب‌دهی به استخراج زغال‌سنگ» طراحی شده‌اند.

رئیس جمهور در ادامه سخنانش به پیگیری طرح احیای وزارت بازرگانی اشاره کرد و اظهار داشت: آیا تا به حال ایجاد، انحلال، ادغام یا تفکیک ساختارها و دستگاه‌ها توانسته مشکلی از ما حل کند؛ اگر انتظارات و وظایف مدنظر از وزارت بازرگانی را به شکل دقیق تدوین و اختیارات لازم را نیز اعطا کنیم، سازمان و ساختار موجود نیز می‌تواند آنها را اجرا کند.

پیش از بحران کرونا، چین برنامه‌ریزی کرده بود تا سال ۲۰۵۰ به هدف صفر کردن انتشار کربن در صنعت فولاد دست یابد و هند نیز این هدف را برای سال ۲۰۶۰ تعیین کرده بود. اما شرایط پیش‌آمده و محدودیت‌های انرژی باعث شد هر دو کشور برنامه‌های خود را ۱۰ سال به‌تعویق بیندازند. چین در سال ۲۰۲۲ رسما اعلام کرد که هدف سبز کردن کامل صنعت فولاد را به سال ۲۰۶۰ موکول کرده است و هند نیز زمان دستیابی به این هدف را به سال ۲۰۷۰ تغییر داد.

با توجه به گذار جهانی به سمت تولید پایدار و فرایند کربن‌زدایی، به نظر می‌رسد عصر جدیدی از تولید آلومینیوم کم‌کربن با تکیه بر ادغام انرژی‌های تجدیدپذیر با بخش تولید و افزایش نرخ بهره‌برداری ظرفیت تولید در صنعت مذکور در خاورمیانه آغاز شده است.

سید امیر طباطبائیان، مدیر انرژی و سیالات فولاد مبارکه، در گفت‌وگویی درباره میزان مصرف انرژی، چالش‌های تأمین گاز و برق، استانداردهای مدیریتی و اقدامات شرکت برای بهینه‌سازی مصرف منابع توضیح داد.

خاورمیانه در آستانه یک تغییر اساسی در تولید انرژی قرار دارد و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ میلادی حدود ۷۵ میلیارد و ۶۳۰ میلیون دلار در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کند. کشورهای این منطقه اهداف بلندپروازانه‌ای برای کاهش وابستگی تاریخی خود به سوخت‌های فسیلی تعیین کرده‌اند. این گذار انرژی، ناشی از درک این واقعیت است که تنوع‌بخشی به منابع انرژی برای ثبات اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی در بلندمدت ضروری است.

بر اساس گزارش سالانه معدن ۲۰۲۵ از شرکت خدمات مالی BDO تقاضا برای مس، نیکل، لیتیوم و خاک‌های معدنی کمیاب تا سال ۲۰۳۰ حدود سه برابر و تا سال ۲۰۴۰ چهار برابر افزایش می‌یابد. همچنین بخش معدن شاهد یک انقلاب تکنولوژیکی به کمک هوش مصنوعی خواهد بود.

معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور در حاشیه بازدید از نیروگاه خورشیدی فولاد مبارکه گفت: امروز از نیروگاه ۶۰۰ مگاواتی آفتاب شرق در استان اصفهان که در حال تکمیل است، بازدید کردیم. یکی از رویکردهایی که در دولت چهاردهم در پاسخ به ناترازی انرژی و حفظ محیط‌زیست دنبال می‌کنیم توسعه و تنوع سبد انرژی و استفاده از انرژی‌های پاک به‌خصوص نیروگاه‌های خورشیدی است و این اقدام فولاد مبارکه در جهت همین رویکرد و سیاست‌های بالادستی در قانون برنامه هفتم توسعه است.

فولاد خوزستان هم از این قاعده مستثنی نبوده است و هر سال با تنگ‌تر شدن حلقه‌ی محدودیت‌ها، بخشی از تولید برنامه‌ریزی شده و درآمدش را علی‌رغم آماده به کاری تجهیزات از دست داده است.

در جریان بازدید از پروژه ریخته‌گری پالایشگاه مجتمع مس سرچشمه دکتر حسین مدرس خیابانی، مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران، ضمن اعلام خبر توسعه معدن سریدون(معدن شماره ۲ سرچشمه) بر لزوم توجه به نوآوری و تولید انرژی‌های پاک و پایدار تاکید کرد.