به گزارش تجارت، معدن و فولاد: در این میان روند صعودی قیمت مس زنگ خطری را برای مصرف مس به صدا درآورده است. به این معنی که در این رشد قیمتی برای بسیاری از صنایع دیگر خرید مس گران صرفه اقتصادی ندارد. در چنین شرایطی برخی از صنایع ترجیح می دهند آلومینیوم را جایگزین مس کنند. البته رسانایی الکتریکی مس بهمراتب بالاتر از آلومینیوم است.
اما در شرایطی که قیمت این فلز 4 برابر گرانتر است، دیگر خریدوفروش و مصرف آن برای برخی صنایع فاقد توجیه اقتصادی خواهد بود. به این ترتیب زنگ خطری به صدا درآمده، به این معنی که اگر این روند رشد قیمتی ادامهدار باشد، برخی صنایع ترجیح میدهند تا خطوط تولید خود را برای تغییر ماده اولیه، اصلاح کنند. فرآیندی که درنهایت میتواند به زیان تقاضا در صنعت مس تمام شود.
مس یکی از فلزات پایه پرمصرف در عصر صنعتی کنونی است. در شرایطی که تقاضای بالایی برای خریدوفروش این فلز سرخ رنگ وجود دارد، همین تقاضا شاخص قابل اعتمادی برای سلامت اقتصادی ما محسوب میشود.
اهمیت مس در دنیای کنونی محدود به سیمهای برق و رساناهای حرارتی نیست. بلکه این فلز همچنین نقش حیاتی در افزایش انرژیهای تجدیدپذیر و تولید خودروهای برقی ایفا کرده و به ما در گذار به اقتصاد کمکربن کمک میکند.
نگاهی به معاملات مس در بورسهای بینالمللی حکایت از افت بهای آن دارد. این افت قیمتی به دلایل مختلفی حاصل شده، در درجه نخست آنکه از تنش نظامی در منطقه خاورمیانه کاسته شده است. در همین حال سرمایهگذاران منتظر گزارش وزارت بازرگانی ایالات متحده در مورد بازار مس هستند که میتواند راه را برای تعرفههای واردات مس تصفیه شده هموار کند.
این فلز همچنین تحت فشار دادههای اقتصادی قوی ایالات متحده قرار گرفت که انتظارات از سیاستهای سختگیرانهتر فدرال رزرو را تقویت کرد و بر چشمانداز تقاضا برای فلزات صنعتی تأثیر گذاشت. بازارها اکنون حداقل یک افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در سال جاری را پیشبینی میکنند که اولین مورد آن احتمالاً در اوایل سپتامبر خواهد بود.
در همین حال، گلدمن ساکس اعلام کرد که درگیریهای مربوط به ایران در نهایت میتواند از تقاضای فلزات حمایت کند. در این گزارش استقبال بیشتر از خودروهای برقی، افزایش سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، هزینههای دفاعی بالاتر و تشدید رقابت در هوش مصنوعی به عنوان محرکهای اصلی مصرف مس در درازمدت یاد شدند.
افزایش قیمت مس و رغبت به جهانی آلومینیوم
افزایش شدید قیمت مس به سطوح بیسابقه در ماههای اخیر، تعداد فزایندهای از شرکتهای جهانی را بر آن داشته است تا این فلز را در طیف وسیعی از کاربردهای صنعتی با آلومینیوم جایگزین کنند. آلومینیوم علاوه بر اینکه به طور قابل توجهی ارزانتر از مس است، از نظر وزنی سبکتر است و آن را به گزینهای کارآمدتر برای بسیاری از صنایع، از جمله تولید خودرو، وسایل نقلیه الکتریکی، کابلهای برق و سیستمهای تهویه مطبوع تبدیل میکند.
منابع صنعتی به رویترز گفتند که نسبت قیمت فعلی مس به آلومینیوم که حدود بیش از 4 برابر است، جایگزینی را از نظر اقتصادی به طور فزایندهای جذاب کرده است. آلومینیوم یکچهارم ارزانتر از مس است اما رسانایی آن 61 درصد مس برآورد میشود. با این حال، تغییر مواد یک فرآیند فوری نیست. شرکتها باید هزینههای اصلاح خطوط تولید، طراحی مجدد قطعات و سرمایهگذاری مجدد در تأسیسات تولیدی را قبل از جایگزینی مس با آلومینیوم ارزیابی کنند.
در بخش خودرو، استفاده از آلومینیوم در کنار رشد تولید خودروهای الکتریکی گسترش یافته است. فراتر از کاهش هزینههای تولید، وزن کمتر آلومینیوم نیز در این بخش کمککننده خواهد بود. آلومینیوم تقریبا 3.3 برابر سبکتر از مس است و همین موضوع به ارتقای بهرهوری انرژی و افزایش برد رانندگی خودرو کمک میکند. «فراری» از جمله تولیدکنندگانی است که سال گذشته استفاده از سیمکشی آلومینیومی را در مدل ۲۹۶ خود آغاز کرد.
فراری به رویترز گفت: «علاوه بر کاهش سطح مقطع کابل، این راهحل باعث صرفهجویی در وزن بین ۱۵ تا ۲۰ درصد برای کل دسته سیمکشی میشود.»
شرکت «بیامو» نیز از سال ۲۰۱۱ در خط تولید خودروهای جمعوجور خود از رساناهای آلومینیومی استفاده کرده و بعداً این فناوری را در جدیدترین نسل خودروهای الکتریکی خود به سیستمهای الکتریکی ولتاژ پایین و بالا گسترش داده است.
طبق گزارشها، چندین تولیدکننده خودروهای برقی چینی، از جمله « Avatr»، «XPeng» و «شیائومی»، سیمکشی آلومینیومی را به عنوان بخشی از تلاشها برای کاهش هزینهها و وزن خودرو اتخاذ کردهاند.
شرکت «تویوتا» نیز اعلام کرد که بسته به نیازهای کاربردی، همچنان به ارزیابی آلومینیوم به عنوان جایگزینی برای مس ادامه میدهد، اما در حال حاضر هیچ برنامهای برای جایگزینی کامل سیستمهای سیمکشی خودرو ندارد.
تغییر کابلهای برق و تهویه مطبوع
فراتر از صنعت خودرو، تغییر از مس به آلومینیوم در بخش کابلهای برق به طور فزایندهای قابل مشاهده است. شرکت «نکسان»، تولیدکننده جهانی کابل، تخمین میزند که سرمایهگذاری برنامهریزیشده جهانی در شبکههای برق، که میتواند تا سال ۲۰۳۰ به نزدیک به ۱۰ تریلیون یورو برسد، همچنان از تقاضا برای آلومینیوم حمایت خواهد کرد.
این شرکت اعلام کرد که مس همچنان ماده ترجیحی برای کاربردهای بسیار فنی خواهد بود، اما انتظار میرود آلومینیوم به دلیل هزینه کمتر و دسترسی بیشتر، سهم بیشتری از پروژههای توسعه شبکه را به خود اختصاص دهد.
«پریسمیان»، در مقام بزرگترین تولیدکننده کابل جهان، نیز از افزایش مصرف آلومینیوم در بین مشتریان خود در سالهای اخیر خبر داده است. مواد مبتنی بر آلومینیوم اکنون حدود ۴۰ درصد از مواد کابل مورد استفاده این شرکت را تشکیل میدهند که سهم بیشتری نسبت به پنج سال پیش است. پریسمیان گفت: «انتظار میرود تابآوری شبکه و مراکز داده در هر دو بخش رشد چشمگیری داشته باشند.»
همین روند در بین شرکتهای خدمات رفاهی نیز مشهود است. شرکت «انرژی کوئینزلند»، توزیعکننده برق دولتی استرالیا، سالهاست که هادیهای مسی را با آلومینیوم در سراسر شبکه خود جایگزین میکند. سخنگوی شرکت، اِما اولیوری، گفت: «آلومینیوم مقرونبهصرفهتر است، تقریباً همان دوام را ارائه میدهد، وزن سبکتری دارد و میتواند در هنگام نصب خطوط برق، مسافتهای طولانیتری را پوشش دهد.»
در صنعت تهویه مطبوع، تولیدکننده ژاپنی «Daikin Industries» نیز یک استراتژی کاهش هزینه با محوریت جایگزینی مس با آلومینیوم را تشریح کرده است. این شرکت در گزارش سالانه 2025 خود نوشت: «به حداکثر رساندن صرفهجویی در هزینه از طریق گذار از مس به آلومینیوم.»
شرکتهای «Lennox International و Carrier Global» نیز ابتکارات مشابهی را اتخاذ کردهاند که هر دو فناوری کویل آلومینیومی را برای سیستمهای تهویه مطبوع و پمپهای حرارتی توسعه دادهاند. علاوه بر کاهش وزن محصول، گفته میشود که آلومینیوم همچنین مقاومت در برابر خوردگی را، بهویژه در محیطهای ساحلی، بهبود میبخشد.
