به گزارش تجارت، معدن و فولاد: آخرین داده‌های بازار نشان می‌دهد سنگ‌آهن عیار ۶۱ درصد در شاخص Platts IODEX در ۲۱ سپتامبر در سطح 96.55 دلار به ازای هر تن قرار داشته است. در همین روز، قیمت سنگ‌آهن Jimblebar Fines استرالیا 92.30 دلار و قیمت Pilbara Blend Fines حدود 95.85دلار در هر تن ارزیابی شد.
قیمت سنگ‌آهن در ماه‌های اخیر در محدوده نزدیک به ۱۰۰ دلار نوسان داشته، اما بازار همچنان با مجموعه‌ای از عوامل بنیادی روبه‌رو است که می‌تواند جهت قیمت‌ها را در ماه‌های آینده تعیین کند. مهم‌ترین این عوامل، سطح تولید فولاد چین، موجودی سنگ‌آهن در بنادر این کشور، وضعیت سودآوری فولادسازان و سرعت ورود سنگ‌آهن معدن بزرگ سیماندو در گینه به بازار جهانی است.
رشد واردات چین
چین همچنان مهم‌ترین متغیر سمت تقاضای بازار سنگ‌آهن محسوب می‌شود. براساس داده‌های S&P Global، واردات سنگ‌آهن چین در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ به 736.8 میلیون تن رسیده که رکوردی تاریخی محسوب می‌شود. افزایش خرید در این دوره، در کنار خرید محموله‌ها در قیمت‌های پایین‌تر، باعث شده موجودی سنگ‌آهن در بنادر چین نیز به سطوح تاریخی برسد.
این موضوع در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از قدرت تقاضای چین باشد، اما افزایش واردات الزاما به معنای رشد پایدار مصرف نیست. بخشی از خریدهای چین در ماه‌های گذشته با هدف انباشت موجودی انجام شده است. به همین دلیل، سطح بالای ذخایر بندری اکنون به یکی از عوامل مهم محدودکننده رشد قیمت تبدیل شده است.
از سوی دیگر، صادرات سنگ‌آهن دریابرد در نیمه نخست سال نیز افزایش یافته است. صادرات دریابرد جهانی سنگ‌آهن در شش ماه نخست ۲۰۲۶ با رشد 2.3 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به نزدیک ۸۵۲ میلیون تن رسیده است. در همین مدت، صادرات استرالیا 3.4درصد افزایش داشته و صادرات برزیل نیز رشد 0.8 درصدی را ثبت کرده است.
ورود تدریجی سیماندو
در سمت عرضه، یکی از مهم‌ترین اتفاقات بازار، افزایش تدریجی صادرات پروژه سیماندو در گینه است. این پروژه یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های جدید سنگ‌آهن جهان محسوب می‌شود و می‌تواند در سال‌های آینده ساختار عرضه بازار را تغییر دهد.
S&P Global ظرفیت هدف‌گذاری‌شده سیماندو را حدود ۱۲۰ میلیون تن در سال اعلام کرده است. این پروژه اکنون ارسال محموله به بنادر چین را آغاز کرده و سنگ‌آهن آن به دلیل عیار بالا و هزینه تولید پایین، از ظرفیت رقابتی قابل توجهی برخوردار است. برآورد S&P Global نشان می‌دهد هزینه نقدی تولید این پروژه در مبدا حدود ۲۷ تا ۲۸ دلار به ازای هر تن است.
البته ورود کامل ظرفیت سیماندو به بازار با چالش‌هایی همراه است. محدودیت ظرفیت ریلی و مشکلات لجستیکی در مسیر معدن تا بندر، سرعت افزایش صادرات را محدود کرده است. S&P Global پیش‌تر پیش‌بینی کرده بود که مجموع صادرات سیماندو در سال ۲۰۲۶ ممکن است به دلیل محدودیت‌های زیرساختی به مراتب کمتر از ظرفیت اسمی پروژه باشد.
با این حال، اهمیت سیماندو تنها به میزان محموله‌هایی که در کوتاه‌مدت وارد بازار می‌کند محدود نیست. افزایش ظرفیت این پروژه در سال‌های آینده می‌تواند بخشی از عرضه با هزینه بالاتر را تحت فشار قرار دهد و منحنی هزینه بازار جهانی سنگ‌آهن را تغییر دهد.
فشار موجودی بر بازار
در سمت دیگر بازار، موجودی بالای بنادر چین به عاملی مهم برای قیمت تبدیل شده است. افزایش واردات در شرایطی رخ داده که تقاضای واقعی فولاد در چین با محدودیت‌هایی مواجه است. S&P Global در گزارش اخیر خود تاکید کرده که کاهش سودآوری فولادسازان، در کنار افزایش هزینه مواد اولیه‌ای مانند زغال‌سنگ کک‌شو و کک، حمایت از قیمت سنگ‌آهن را محدود می‌کند.
در واقع، فولادسازان چینی در شرایطی قرار گرفته‌اند که از یک طرف قیمت محصولات فولادی ظرفیت رشد محدودی دارد و از طرف دیگر هزینه برخی مواد اولیه افزایش یافته است. نتیجه این وضعیت، کاهش حاشیه سود و در برخی موارد ورود تولیدکنندگان به محدوده زیان است.
آخرین داده‌های Platts نیز نشان می‌دهد حاشیه سود فولادسازان چینی در برخی محصولات منفی شده است؛ در ارزیابی ۲۱ سپتامبر، حاشیه سود فولاد نورد گرم چین حدود منفی ۳۹ دلار و حاشیه سود میلگرد حدود منفی ۵۳ دلار در هر تن گزارش شده است.
این شرایط اهمیت زیادی برای بازار سنگ‌آهن دارد؛ زیرا زمانی که فولادسازان با حاشیه سود پایین یا منفی فعالیت می‌کنند، توان و انگیزه آنها برای خرید سنگ‌آهن با قیمت‌های بالا کاهش می‌یابد.
چین؛ متغیر اصلی بازار
با وجود این فشارها، چین همچنان بزرگ‌ترین بازار سنگ‌آهن جهان است و هرگونه تغییر در تولید فولاد این کشور می‌تواند به سرعت در قیمت ماده اولیه منعکس شود. داده‌های نیمه نخست سال نشان می‌دهد مقصد چین سهم بسیار بزرگی از تجارت دریابرد سنگ‌آهن را به خود اختصاص داده است. براساس گزارش Breakwave Advisors، صادرات سنگ‌آهن به چین در شش ماه نخست سال 3.7 درصد افزایش یافته و سهم چین از واردات جهانی دریابرد به حدود ۷۵ درصد رسیده است.
بنابراین حتی اگر عرضه جهانی افزایش یابد، تغییر رفتار خریداران چینی می‌تواند مسیر قیمت را در کوتاه‌مدت تغییر دهد. به همین دلیل، بازار در ماه‌های آینده علاوه بر میزان صادرات استرالیا، برزیل و گینه، به داده‌های تولید فولاد و موجودی بنادر چین نیز توجه خواهد کرد.
چشم‌انداز قیمت
در مجموع، بازار سنگ‌آهن در شرایطی قرار دارد که افزایش عرضه، رشد موجودی و ضعف نسبی حاشیه سود فولادسازان، در برابر واردات بالای چین و احتمال حمایت دوره‌ای این کشور از بازار فولاد قرار گرفته است.
S&P Global معتقد است اگرچه واردات سنگ‌آهن چین در سال‌های آینده همچنان قابل توجه خواهد بود، اما کاهش تقاضای داخلی فولاد این کشور و افزایش مازاد عرضه دریابرد جهانی، ریسک نزولی را برای بازار ایجاد می‌کند.
ورود سیماندو نیز این معادله را پیچیده‌تر خواهد کرد. این پروژه با سنگ‌آهن پرعیار و هزینه تولید پایین می‌تواند در صورت افزایش تدریجی ظرفیت، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان پرهزینه وارد کند. S&P Global نیز سیماندو را عاملی برای کاهش هزینه در منحنی عرضه سنگ‌آهن طی سال‌های آینده ارزیابی کرده است.
به این ترتیب، اگرچه قیمت سنگ‌آهن در حال حاضر همچنان در محدوده نزدیک به ۱۰۰ دلار قرار دارد، اما بازار با چشم‌اندازی مواجه است که در آن رشد عرضه و محدودیت تقاضا می‌تواند مانع شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار شود. در مقابل، هرگونه محرک جدید برای اقتصاد چین، افزایش تولید فولاد یا اختلال در عرضه تولیدکنندگان بزرگ می‌تواند معادله را در کوتاه‌مدت تغییر دهد.
برای بازار جهانی سنگ‌آهن، بنابراین سؤال اصلی دیگر فقط میزان تقاضای چین نیست؛ بلکه نسبت میان عرضه جدید و میزان مصرف واقعی فولاد این کشور است. ورود تدریجی سیماندو، رکورد واردات چین و افزایش موجودی بنادر، سه متغیری هستند که می‌توانند مسیر قیمت سنگ‌آهن را در ماه‌های پایانی ۲۰۲۶ مشخص کنند.
