درحالی‌که پیش‌ بینی‌ ها از رشد سالانه حدود ۵ درصدی معادن فلزی در افق ۲۰۳۴ حکایت دارند، ایران به‌ عنوان «بهشت معدنی غرب آسیا» با چالش بزرگ ناترازی انرژی مواجه است، پرسش اصلی این است که کشور تا چه حد می‌تواند از این فرصت بزرگ بهره‌مند شود و چه سهمی از زنجیره ارزش جهانی بازار معادن فلزی را به خود اختصاص دهد؟

شاخص کل بورس امروز (سه‌شنبه، ۰۷ مرداد ۱۴۰۴) با افت ۱.۳ درصدی معادل ۳۴،۹۵۸ واحد کاهش یافت و در سطح ۲،۷۳۳،۸۸۹ واحد ایستاد. این کاهش در حالی رقم خورد که شاخص کل هم‌وزن نیز با عقب‌نشینی ۰.۸ درصدی (معادل ۶،۷۵۴ واحد) به عدد ۸۲۱،۱۴۹ واحد رسید که نشان‌دهنده فشار فروش نسبتاً یکدست در کل بازار است.

تمرکز منابع استراتژیک در مناطق یا نهادهای جغرافیایی محدود، می‌تواند زمینه‌ساز نوعی عدم‌تعادل ساختاری در تأمین مواد اولیه و محصولات حیاتی باشد. چنین تمرکزی، کشورها و صنایع را در برابر وقایع غیرمنتظره‌ای مانند تنش‌های ژئوپلیتیکی، بحران‌های زیست‌محیطی یا اختلالات در شبکه‌های حمل‌ونقل، آسیب‌پذیر می‌سازد و انعطاف‌پذیری آن‌ها را در مدیریت بحران کاهش می‌دهد. در این میان، تنوع‌بخشی به مبادی تأمین و سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جایگزین، ضرورتی راهبردی برای پایداری اقتصادی، استقلال صنعتی و آمادگی در برابر تحولات جهانی به شمار می‌رود.

پیداست که بخش معدن با چالش‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کند؛ چالش‌هایی که اثر مستقیمی بر سرمایه‌گذاری در این بخش گذاشته است که با وجود روند فزاینده ارزش اسمی سرمایه‌گذاری در معادن در حال بهره‌برداری (بدون احتساب معادن نفت خام، گاز طبیعی و خاک رس)، سرمایه‌گذاری واقعی در این بخش در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، روند نزولی داشته است.