پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که اوج مصرف برق در تابستان سال ۱۴۰۴ به ۸۵ هزار مگاوات خواهد رسید، در حالی که حداکثر ظرفیت تولید عملی کشور، حتی با احتساب واردات، حدود ۶۵ هزار مگاوات است. این ارقام، ناترازی خوش‌بینانه ۲۰ هزار مگاواتی را برای تابستان پیش‌رو نشان می‌دهد که خود گویای وضعیت بحرانی است.

در سال ۲۰۲۴، تولید جهانی فولاد به حدود ۱.۹ میلیارد تن رسید؛ رقمی که گرچه رشد محدودی نسبت به سال گذشته داشت، اما بازتابی از تحولات ژئوپلیتیک، روندهای سرمایه‌گذاری و تقاضای مصرفی در کشورهای پیشرو است. در این میان، چین با تولید بیش از ۱ میلیارد تن، معادل بیش از ۵۳ درصد کل تولید جهانی، همچنان یکه‌تاز بازار باقی ماند.

تولید معدنی روی طی سال‌های اخیر با چالش‌های فراوانی مواجه بوده است. پس از کاهش تولید در سال ۲۰۲۰ به دلیل همه‌گیری کرونا، در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ نیز تولید این محصول به علت تعطیلی معادن، ناآرامی‌های اجتماعی در برخی مناطق تولیدکننده این ماده معدنی، بحران انرژی و محدودیت‌های زنجیره تامین کاهش یافت؛ همچنین، در سال ۲۰۲۴ توقف‌های تعمیراتی و تاخیر در بهره‌برداری از پروژه‌های جدید، تولید را به پایین‌ترین سطح طی پنج سال اخیر رساند. با این حال، شرکت‌های بزرگ با سرمایه‌گذاری در فناوری و بهبود بهره‌وری، در تلاش برای افزایش ظرفیت و پایداری تولید این محصول هستند.

امین صفری ، مدیرعامل آهن و فولاد ارفع با اشاره به بحران دوازده‌ روزه اخیر در کشور که ناشی از اختلال در تأمین گاز و برق بود، گفت در شرایطی که بسیاری از صنایع متوقف شدند یا با کاهش ظرفیت مواجه بودند، یکی از مجتمع‌های بزرگ فولادی کشور نه‌تنها روند تولید خود را متوقف نکرد، بلکه با افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه شد.

سومین جلسه‌ی کمیته راهبری گروه فولاد خوزستان در سال ۱۴۰۴، عصر سه‌شنبه ۲۰ خردادماه با حضور قائم مقامان، معاونان، مشاوران و مدیران بخش‌ها و مدیران عامل گروه فولاد خوزستان به ریاست محمدنیکوکار قائم مقام مدیرعامل در حوزه بهره‌برداری و توسعه در سالن کنفرانس شهدای مدافع حرم ورزشگاه فولاد برگزار شد.

این نشست با تمرکز بر بحران انرژی در صنعت فولاد و پیامدهای آن برگزار شد و در آن دکتر سبحانی از سیاست‌های ارزی و دستور کاهش ۹۰ درصدی برق به فولادی‌ها انتقاد کرد و گفت: صدور کارت بازرگانی برای افراد گمنام موجب بی‌نظمی در بازگشت ارز دیگر حوزه‌ها شده است و پیشنهاد داد ترتیبی اتخاذ گردد که همچون سنوات قبل صادرات صرفا توسط تولیدکنندگان انجام شود.

در چهار سال اخیر، سایه سنگین بحران انرژی، فرصت‌های بزرگی را از فولاد خوزستان گرفت. بیش از ۲.۵ میلیون تن کاهش تولید تنها به دلیل محدودیت‌های برق و گاز، معادل از دست رفتن حدود ۱.۳ میلیارد دلار درآمد ارزی است؛ آن‌ هم زمانی‌ که شرکت آماده جهش صادراتی، توسعه زیرساخت‌ها و تثبیت جایگاه خود در بازارهای جهانی بود.

در دهه‌ای که تحریم، بحران انرژی و نوسانات ارزی، اکوسیستم صنعتی کشور را تحت فشار قرار داد، فولاد خوزستان نه‌تنها فرو نپاشید، بلکه مسیر توسعه، خوداتکایی و تثبیت را با استراتژی و جسارت پی گرفت. در چهار سال گذشته، این شرکت با صادرات ۵.۸ میلیون تن محصول به ۲۸ کشور، سهم بی‌بدیلی در صادرات غیرنفتی کشور ایفا کرد؛ صادراتی که نه‌فقط یک عدد، بلکه نماد حفظ ارتباط ایران با زنجیره جهانی ارزش در حوزه صنعت است.

بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در نشست خبری امروز انجمن، تازه‌ترین آمار تولید، صادرات و واردات زنجیره فولاد را تشریح و دلایل افت برخی شاخص‌ها را شرح داد.

بردیا امیرتیموری /روزنامه نگار بر اساس تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار، سهم بخش معدن از تولید ناخالص داخلی طی ۹ ماهه ۱۴۰۳ حدود ۳٫1 درصد رشد داشته است؛ رقمی که گرچه چشمگیر نیست، اما نشان می‌دهد حتی در شرایط فشار تحریمی و تنگنای سرمایه‌گذاری، این بخش توانسته مسیر صعودی ملایمی را حفظ کند.

کارشناس ارشد بازارهای جهانی فولاد و سنگ‌آهن در حاشیه کنفرانس بین‌المللی فولاد در ازمیر ترکیه، گفت: شرکت‌کنندگان در این کنفرانس بارها درباره دلایل کاهش تولید فولاد ایران سؤال کردند. واقعیت این است که باوجود ظرفیت اسمی بالای ۴۰ میلیون تن، تولید فولاد ایران در سال ۱۴۰۳ به کم‌تر از ۳۰ میلیون تن کاهش یافته و این موضوع، نشانه‌ای از ناترازی جدی در تأمین انرژی، به‌ویژه برق و گاز است.

فولاد، صنعت معصوم ما نیست! اما متهم ردیف اول هم نیست. منتها بلندگوهای بقیه صدایش بلندتر است و فولاد از بقیه بیشتر توی چشم است.