یکی از چالش‌های عمده‌ای که سیستم‌های انرژی مدرن با آن روبرو هستند، ناترازی انرژی (Energy Imbalance) به‌ویژه در شرایط حاد فصل‌های تابستان و زمستان است. این امر زمانی اتفاق می‌افتد که تقاضا برای برق و یا گاز بیش از عرضه گردد که موجب ایجاد بی‌ثباتی در شبکه‌های عرضه آنها می‌شود. افزایش استفاده از تهویه مطبوع (انواع کولرها) در فصل تابستان و وسایل گرمایشی در زمستان عناصر کلیدی هستند که به ناترازی انرژی منجر می‌شوند.

در راستای منویات مقام معظم رهبری و تحقق شعار سال (جهش تولید با مشارکت مردم) و با توجه به بحران ناترازی انرژی و برق کشور به ویژه در دوره اوج مصرف و نقش نیروگاه شرکت گهر انرژی سیرجان در بهره‌وری تولید و عدم توقف صنایع منطقه معدنی و صنعتی گل‌گهر سیرجان و همچنین تزریق برق به شبکه سراسری و کمک به کاهش قطعی برق در کشور، ماموریت و برنامه‌ریزی‌ها‌ی شرکت در جهت افزایش تولید، راندمان و آمادگی شکل گرفت.

به گفته سرپرست مدیریت فولادسازی و ریخته‌گری شرکت فولاد هرمزگان یکی از این اقدامات، پروژه افزایش حجم کوره‌های قوس الکتریکی فولادسازی با کمک واحد‌های نسوز و دفتر فنی و ذوب و ریخته‌گری بود که با موفقیت انجام شد و به این ترتیب ظرفیت تولید کوره‌های قوس الکتریکی در فولاد هرمزگان به میزان ۵۰ هزار تن در سال افزایش یافت.

رضا باران پویان با بیان این مطلب در ادامه افزود: توقفات طولانی‌مدت که اغلب منجر به عدم تحقق برنامه‌های تولید می‌شوند، خسارات مالی فراوانی را به فولادسازان تحمیل می‌کنند. بنابراین تنها با برنامه‌ریزی مدون برای ارتقای بهره‌وری و دیدگاهی پیشگیرانه می‌توان از خسارت‌های ایجاد شده ناشی از محدودیت‌های انرژی جلوگیری کرد که یکی از این برنامه‌ها اجرای پروژه‌های بهبود و افزایش ظرفیت فولادسازی است.

کشورهای بسیاری در زمینه معادن، سرمایه های کلانی دارند که در رتبه اول، استرالیا قرار گرفته است. استرالیا با دارا بودن معادن بزرگ و سرمایه بسیار، جایگاه نخست را در زمینه معادن زغال سنگ، آهن و مس به خود اختصاص داده است. این آمار که در سال ۲۰۲۱ منتشر شده است، نشان می دهد که برزیل، سوئیس و روسیه در رتبه های سوم و چهارم قرار گرفته اند. جالب است بدانید که از نظر دارا بودن سرمایه، استرالیا رتبه دوم را هم به خود اختصاص داده است.

مشکل ناترازی انرژی یکی از مهم‌ترین مشکلات سال‌های گذشته و یکی از بحران‌های پیش روی کشور است. مشکلی که در سال جاری بیش از از سال‌های گذشته گریبان صنعت کشور را گرفت؛ به طوری که در تابستان سال جاری ابتدا مقرر شد یک روز در هفته برق شهرک‌های صنعتی مطابق برنامه قطع شود، اما گزارش‌ها حاکی از این است که اخیرا در برخی شهرک‌ها قطعی برق به سه روز در هفته هم رسیده است.

«احمد مرادی» با اشاره به اینکه ناترازی برق و برنامه خاموشی‌ها سال‌هاست که دغدغه دولت و صنایع است، گفت: در مهرماه سال ۱۴۰۰ تفاهم‌نامه‌ای بین وزارت نیرو و وزارت صمت مبنی بر احداث حداقل ١٠ هزار مگاوات نیروگاه خود تامین در شرکت‌های صنعتی امضا شد، اما تاکنون اقدامات قابل توجهی برای این منظور در این دو وزارت‌خانه انجام نشده است. مجلس دوازدهم پیگیر انجام تعهدات این تفاهم‌نامه است.

اما به‌رغم تحریم‌ها، مهم‌ترین گلوگاه صادراتی فولاد ایران، ناترازی انرژی؛ خودتحریمی با صدور دستورالعمل‌های خلق الساعه، پیمان سپاری ارزی با محوریت بهای ارز در سامانه مبادله و کاهش جذابیت صادرات رسمی همچنین ناترازی انرژی و کاهش سرعت احداث واحد‌های جدید و وقفه در توسعه صنعت فولاد است. به جرات می‌توان گفت که در صورت مرتفع شدن موارد فوق شاهد جهش ارزآوری صادراتی در تراز تجارت خارجی فولاد خواهیم بود.

علی آقامحمدی، رئیس کارگروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در بازدید از شرکت فولاد هرمزگان با اشاره به اینکه در سال گذشته نیز از این شرکت بازدید کرده بود، اظهار داشت: یکی از برنامه‌های توسعه اقتصاد دریا محور در استان هرمزگان استقرار صنایع آب‌بر همچون فولاد در کنار دریا است و باید این صنایع در کنار دریا مستقر شوند. در حالی که بخش عمده‌ای از صنعت فولاد کشور در مرکز قرار دارد.

قطع برق شرکت‌های صنعتی، به ویژه فولادسازان، امسال هم مانند سه سال گذشته گریبان تولید را گرفت و زمان از دست رفته‌ی تولید در اغلب شرکت‌ها بر یک ماه نیز بالغ شده است و مشخص نیست که فرصت تولید چندصدهزار تن دیگر در نهایت از فولادسازان گرفته شود.

با توجه به ایجاد ناترازی انرژی و محدودیت‌های برق در سال جاری، درآمد شرکت کاهش یافته و اختلاف بوجود آمده در هزینه و درآمد، برای آنکه در روند تولید شرکت خللی ایجاد نشود و بالا رفتن تاب آوری شرکت و عبور از مرحله‌ی گذار، سیاست شرکت در حوزه‌ی هزینه‌ها به صورت انقباضی خواهد بود.

«مهدی کویتی» با اعلام اینکه سالانه برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد خام نیازمند ۴۸.۰۰۰ میلیون کیلووات ساعت برق هستیم اعلام کرد: با فرض ثبات مصرف برق در سایر بخش‌ها، برای جبران ناترازی انرژی در صنعت فولاد نیازمند اضافه شدن حداقل ۴.۰۰۰ مگاوات ظرفیت جدید (نیروگاه جدید) هستیم.