از معدن تا بازار؛ ۸ اقدام ایمیدرو برای تحول گوهرسنگ‌ها

به گزارش تجارت، معدن و فولاد: از روابط عمومی ایمیدرو، در راستای اجرای مفاد "سند ملی توسعه صنعت گوهرسنگ کشور" و با هدف راهبردی توسعه اشتغال پایدار، تکمیل زنجیره ارزش و توسعه تجارت بازارمحور گوهرسنگ‌ها، طرح توسعه صنعت گوهرسنگ کشور(زیرمجموعه ایمیدرو) طی سال جاری مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ و توسعه‌محور را در سطح ملی به اجرا درآورده است.

صنعت گوهرسنگ به دلیل ویژگی‌هایی همچون ارزش افزوده بالا، نیاز به سرمایه‌گذاری اندک، قابلیت توسعه در مناطق کمتر برخوردار، اشتغال‌زایی گسترده و امکان حضور فعال در بازارهای منطقه‌ای و جهانی، یکی از صنایع پیشران در اقتصادهای نوظهور محسوب می‌شود. برهمین اساس، رویکرد طرح توسعه صنعت گوهرسنگ کشور بر «تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا بازار»، «مهارت‌محوری»، «استانداردسازی»، و «توسعه تجارت» استوار بوده است.
ارتقای سطح آموزش
در راستای ارتقاء سطح آموزشی و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق دارای پتانسیل، مطابق برنامه‌ریزی صورت گرفته بیش از 10 دوره‌ آموزشی حوزه گوهرسنگ (گوهرتراشی و گوهرشناسی) در مراکز منتخب آموزش فنی و حرفه‌ای، دانشگاهی و تحقیقاتی استان‌های یزد، خراسان رضوی (گناباد)، خراسان جنوبی (نهبندان)، کرمان، سیستان و بلوچستان (ایرانشهر)، آذربایجان شرقی (آذرشهر) توسط استادان برجسته این حوزه برگزار شد.
توسعه مراکز آموزشی
با توجه به نبود امکانات مناسب در مراکز آموزشی حوزه گوهرسنگ در چند استان کشور و ضرورت برگزاری دوره‌های آموزشی مقدماتی و پیشرفته با نگاه ویژه به آموزش‌های بازار محور، کارگاه ‌های گوهرتراشی در 17 مرکز منتخب سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در سراسر کشور (استان‌های هرمزگان (بندرعباس)، لرستان (خرم‌آباد، کوهدشت)، ایلام (آبدانان)، مرکزی (تفرش)، خراسان جنوبی (سربیشه، سرایان و عشق آباد)، کرمان (زرند)، کرمانشاه، خراسان رضوی (خواف، رشتخوار)، اردبیل، ارومیه، اصفهان (اردستان، خور و بیابانک) و همدان ( نهاوند) تجهیز شد.
مطالعات پژوهش محور؛ اجرای پروژه مطالعاتی جامع تجارت گوهرسنگ‌ها
در راستای شناسایی و توسعه زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها، شناخت مسائل و مشکلات و ارائه نقشه راه عملیاتی توسعه تجارت گوهرسنگ‌ها، پروژه پژوهشی با عنوان «بررسی جامع وضعیت تجارت گوهرسنگ‌ها، چالش‌ها و راهکارهای توسعه‌ای» با همکاری دانشگاه شهید بهشتی در حال اجرا است.
تقویت رویکرد بازارمحور؛ برگزاری دومین نمایشگاه تخصصی گوهرسنگ و صنایع وابسته
همچنین در چارچوب سیاست‌گذاری مبتنی بر بازار و توسعه تجارت گوهرسنگ‌ ها، دومین نمایشگاه تخصصی صنعت گوهرسنگ کشور شهریورماه 1404 در محل دایمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار شد. این رویداد بستری برای هم‌افزایی میان فعالان زنجیره ارزش فراهم کرد. در حاشیه نمایشگاه پنل‌های تخصصی (توسعه تجارت داخلی و خارجی، شناسایی موانع صادرات، تحلیل ظرفیت‌های منطقه‌ای و نقش استانداردسازی در اعتمادسازی بازار) نیز با حضور علاقه‌مندان و متخصصان این حوزه برگزار شد.
استقرار نظام مهارتی منسجم؛ نگاشت و اجرای سند حرفه گوهر‌تراشی و گوهرشناسی
یکی از پیش ‌نیازهای توسعه پایدار هر صنعت، تربیت نیروی انسانی متخصص و استانداردسازی مهارت‌ها است. در همین راستا، نگاشت و اجرای سند حرفه گوهر‌تراشی و گوهرشناسی در دستور کار قرار گرفت. این اقدام با اهداف تعریف چارچوب استاندارد مهارتی، یکپارچه‌سازی آموزش‌های پراکنده، ارتقاء کیفیت مهارت‌آموزی، اتصال آموزش به بازار کار واقعی و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در کارگاه‌های تولیدی، زیرساخت انسانی صنعت گوهرسنگ را تقویت کرده و مسیر حرفه‌ای‌سازی را هموار می‌سازد.
تسهیل قوانین و مقررات واردات گوهرسنگ خام؛ خروج گوهرسنگ از گروه کالایی 4
یکی از موانع توسعه این صنعت، محدودیت واردات گوهرسنگ‌های خام از کشورهای همسایه و دارای پتانسیل جهت ایجاد ارزش افزوده و فرآوری بوده است. در این راستا، پیگیری "خارج‌شدن گوهرسنگ‌ها از گروه کالایی 4 قانون مقررات صادرات و واردات کشور (کالای لوکس)" و شناخته‌شده آن به‌عنوان اصل اولیه و زیربنایی موردنیاز توسعه صنعت گوهرسنگ انجام شده است. فرآوری گوهرسنگ‌ها در پایانه‌های گوهرسنگ داخل کشور و سپس، صادرات گوهرسنگ‌های فرآوری‌شده به کشور‌های هدف ارزش‌افزوده بسیار بالایی را ایجاد می‌کند و به تجارت چمدانی و قاچاق مواد کم‌کیفیت و غیر استاندارد وارداتی خاتمه خواهد داد که موجب جلوگیری از هدر رفتن سرمایه ملی می‌‌شود.
توسعه فرآیند صدور شناسه گوهرسنگ‌ها
در راستای شفاف‌سازی بازار، جلوگیری از تخلفات و تسهیل صادرات، پیگیری اخذ نمایندگی آزمایشگاه‌های معتبر گوهرشناسی با همکاری مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات در دستور کار قرار گرفت. استانداردسازی فرآیند صدور شناسه گوهرسنگ، یکی از ارکان اصلی اعتمادسازی در بازارهای بین‌المللی است و نقش مهمی در ارتقای برند ملی گوهرسنگ ایران ایفا خواهد کرد.
برنامه‌ریزی برای برگزاری سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی
برنامه‌ ریزی برای برگزاری سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی در اردیبهشت ۱۴۰۵ در شهر قم، در راستای ارتقای کیفیت مهارت‌ها، شناسایی استعدادهای برتر و ایجاد انگیزه در میان فعالان این حوزه انجام شده است. این رویداد می‌تواند به بستری مناسب برای معرفی ظرفیت‌های داخلی و پیوند آموزش دیدگان با بازار داخلی و خارجی تبدیل شود. با ثبت نام بیش از 200 نفر از علاقه‌مندان حوزه گوهرتراشی، داوری مقدماتی در دست انجام است.