هر چند روند حجم صادرات فولاد کشور طی بهار سال جاری صعودی بوده، اما بررسی‌های چیلان نشان می‌دهد این روند افزایشی در نتیجه فعالیت کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و صادرات توسط شرکت‌های غیر تولیدی به ویژه در حوزه مقاطع طویل فولادی بوده و در این مدت صادرات مستقیم اکثر کارخانجات نوردی نزولی بوده و در برخی موارد حتی به صفر سیده است!

سید مهدی طبیب‌زاده، عضو اتاق بازرگانی ایران از راهکار غیرمتعارف شماری گفت: خودروسازان، تولیدکنندگان لوازم خانگی و واردکنندگان موبایل برای تامین ارز به فروش کالاهایی مانند پسته، مس، فولاد و از این قبیل در بازارهای خارجی روی آورده‌اند.

سیاست‌‌‌های محرک چین باعث افزایش قیمت فلزات اساسی شده و حتی در بحبوحه بحث در مورد اینکه آیا پکن به اندازه کافی برای تقویت دومین اقتصاد بزرگ جهان اقدام کرده یا خیر، رشد قیمت تا حد زیادی حفظ شده است. انتشار اطلاعیه‌‌‌ها در هفته گذشته که شامل نرخ‌های بهره پایین‌‌‌تر و شرایط خرید مسکن آسان‌‌‌تر بود، موجب واکنش قیمت فلزات همچون سنگ‌آهن شد؛ به‌ویژه آنهایی که در معرض استفاده مستقیم چینی‌‌‌ها قرار دارند. قیمت مواد خام فولاد در مبادلات داخلی چین و همچنین در سنگاپور، افزایش یافت. چین حدود ۷۰‌درصد از حجم جهانی صادرات فولاد را خریداری می‌کند که صادرکنندگان عمده آن استرالیا و برزیل هستند.

عرضه این ۱۵۰ هزارتن که به صورت ارزی به فروش رسید و با استقبال مواجه شد می‌تواند باعث رشد صادرات فولاد کشور و بهبود قیمت‌های صادراتی فولاد ایران شود. فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۲ عنوان برترین صادرکننده غیرنفتی کشور را داشته است.

بررسی آمار صادرات پنج ماهه سال ۱۴۰۳ زنجیره فولاد کشور را منتشر کرد که بر این اساس حجم صادرات آهن و فولاد کشور، ۱۳ درصد معادل تقریبی ۶۰۰ هزار تن به ارزش ۴۱۹ میلیون دلار کاهش داشته است.

به‌تازگی نیز بانک‌ مرکزی در اصلاحیه آیین‌نامه استفاده از ارز صادراتی عنوان کرده که صنایع زنجیره فلزات می‌توانند ارز صادراتی را خود مصرف یا به متقاضی واردکننده در داخل زنجیره فلزات به صورت ارز یا کوتاژ با نرخ توافقی واگذار کنند.

کیوان جعفری‌طهرانی با اشاره به وضعیت صادرات فولاد کشور اظهار کرد: متأسفانه روند صادرات فولاد ایران نسبت به سال‌های گذشته در وضعیت قابل قبولی نیست و این یک معضل اساسی است؛ این در حالی است که از سال ۲۰۱۵ همراه با کاهش واردات فولاد، صادرات از کشور نیز افزایش یافت و در سال ۲۰۱۷ با توجه به امضای برجام این صادرات به اروپا به اوج خود رسید

مصرف جهانی ضایعات آهنی در نیمه اول سال جاری، بر اساس گزارش بیگ مینت، نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۵ درصد کاهش یافته و به ۳۲۵ میلیون تن رسیده است. کاهش مصرف این ماده اولیه عمدتاً در کشورهایی مانند مکزیک (-۱۷٪)، کره جنوبی (-۱۲٪)، کانادا (-۲٪)، امریکا (-۲٪)، ژاپن (۲-٪) و روسیه (-۲٪) مشاهده شد که منجر به کاهش آمار کلی جهانی شد.

تامین ارز و همچنین موضوع بازگشت ارز حاصل از صادرات از چالش هایی است که فولادی ها را گرفتار کرد و حتی توانست بر میزان درآمدهای ارزی آنها نیز تاثیر گذار شود.

اما به‌رغم تحریم‌ها، مهم‌ترین گلوگاه صادراتی فولاد ایران، ناترازی انرژی؛ خودتحریمی با صدور دستورالعمل‌های خلق الساعه، پیمان سپاری ارزی با محوریت بهای ارز در سامانه مبادله و کاهش جذابیت صادرات رسمی همچنین ناترازی انرژی و کاهش سرعت احداث واحد‌های جدید و وقفه در توسعه صنعت فولاد است. به جرات می‌توان گفت که در صورت مرتفع شدن موارد فوق شاهد جهش ارزآوری صادراتی در تراز تجارت خارجی فولاد خواهیم بود.

علیرغم اینکه تولید جهانی فولاد در نیمه اول سال در سطح ژانویه تا ژوئن سال قبل (۹۵۴ میلیون تن) باقی مانده است، عوامل اقتصادی به ویژه تورم و تأثیر آن بر تقاضا در صنعت و ساخت و ساز بر نتایج نهایی صنعت فولاد بازارهای کلیدی تأثیر منفی گذاشته است. به ویژه، افزایش قابل توجه صادرات فولاد چین با قیمت های پایین به تولید فولاد در بسیاری از کشورها آسیب رسانده که تأثیر مستقیمی بر مصرف قراضه آن ها داشته است.

معاون فروش ‌و بازاریابی شرکت فولاد مبارکه با اشاره به چالش جدی صنعت فولاد در سالجاری اظهار داشت: با توجه به افزایش چشمگیر حجم واردات محصولات فولادی به کشور در سال ۱۴۰۲، چالش جدی صنعت فولاد در سال ۱۴۰۳ موضوع واردات محصولات فولادی چین به ایران و کاهش صادرات فولاد ایران به بازارهای هدف است.