به گزارش تجارت، معدن و فولاد: فولاد مبارکه طی سه دهه گذشته با نگاهی مرحلهای و هدفمند، زنجیره ارزش فولاد را از تولید پایه تا توسعه معادن و شرکتهای سرمایهگذاری گسترش داده و امروز به بازیگری یکپارچه از «معدن تا محصول نهایی» تبدیل شده است. تمرکز دههای بر تکمیل حلقههای تولید، توسعه صنایع معدنی و ورود به سرمایهگذاریهای راهبردی، در کنار رشد ۲۶ درصدی فروش، ۲۵ درصدی صادرات و جهش قابل توجه سودآوری، نشان میدهد این گروه مسیر توسعه را بر پایه بهرهوری، تنوع جغرافیایی و تقویت زنجیره تأمین طراحی کرده و جایگاه خود را در سطح ملی و منطقهای تثبیت کرده است.
گروه فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین گروه فولادی کشور، طی سالهای اخیر با اجرای مجموعهای از پروژههای توسعهای در حوزههای معدن، احیاء مستقیم، نورد، ورقهای نهایی، مواد اولیه، انرژی و صنایع مکمل، مسیر تحول صنعتی و خلق ارزش را با شتابی بیسابقه دنبال کرده است. این گزارش با هدف تحلیل ساختاری این پروژهها، بررسی ظرفیتها، اهداف، و اثرات منطقهای و ملی آنها تهیه شده است.
پروژههای تولید کنسانتره سنگ آهن
سه پروژه مهم در حوزه کنسانترهسازی شامل طرحهای شرکت توسعه صنعتی و معدنی سوار در بافق یزد با ظرفیت ۲.۵ میلیون تن، شرکت اُپال پارسیان سنگان در خراسان با ظرفیت ۲.۴ میلیون تن و گروه توسعه صنایع فولاد کردستان در قروه با ظرفیت یک میلیون تن هستند. اهداف مشترک این پروژهها شامل بهرهبرداری از ذخایر داخلی، تأمین خوراک واحدهای فولادسازی، توسعه منطقهای و اشتغالزایی مستقیم برای صدها نفر است.
پروژههای احیاء مستقیم (تولید آهن اسفنجی)
در بخش احیاء مستقیم، پروژههای متعددی با فناوریهای نوین مانند PERED و MIDREX در حال اجرا هستند. شرکت فولاد هرمزگان با ظرفیت ۱.۷ میلیون تن از فناوری PERED بهره میبرد. شرکت ستاره سیمین شهمیرزاد نیز با ظرفیت مشابه از MIDREX استفاده میکند. شرکتهای آهن و فولاد الماس آذربایجان و فولاد اقلید پارس هر دو با ظرفیت ۱.۱ میلیون تن و اشتغالزایی مستقیم بیش از ۴۰۰ نفر، در مسیر توسعه منطقهای و تکمیل زنجیره تولید فولاد قرار دارند. همچنین شرکت صنایع فولاد کردستان با ظرفیت ۱.۶ میلیون تن اهدافی چون محرومیتزدایی، توسعه صنعتی و ایجاد اشتغال مولد را دنبال میکند.
پروژههای نورد و ورق نهایی
در حوزه نورد گرم و ورقهای نهایی، دو پروژه کلیدی توسط شرکت فولاد مبارکه اصفهان در حال اجراست. خط نورد گرم ۳ با ظرفیت ۴.۲ میلیون تن در سال، با هدف تأمین نیاز صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، خودرو و لوازم خانگی، کاهش واردات، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال مستقیم برای بیش از ۳۶۰ نفر طراحی شده است. همچنین پروژه احداث خط ورق رنگی لوازم خانگی با ظرفیت ۱۳۰ هزار تن در سال، بهمنظور تنوعبخشی به محصولات، توسعه بازارهای داخلی و خارجی، و تکمیل زنجیره ارزش تولید لوازم خانگی اجرا میشود.
پروژههای تأمین مواد اولیه فولادسازی
شرکت معدنی و صنعتی فولاد سنگ مبارکه اصفهان با احداث کارخانه آهک و دولومیت کلسینه، ظرفیت تولید روزانه ۶۰۰ تن آهک و ۳۰۰ تن دولومیت را هدفگذاری کرده است. این پروژه با هدف تأمین داخلی مواد اولیه مورد نیاز فولادسازی و کاهش وابستگی به تأمینکنندگان بیرونی طراحی شده است.
پروژههای مکمل در زنجیره صنعتی
در کنار پروژههای فولادی، گروه فولاد مبارکه در صنایع مکمل نیز سرمایهگذاری کرده است. شرکت صبا امید غرب کرمانشاه با احداث کارخانه تولید مواد شوینده با ظرفیت ۱۰ هزار تن در سال، بهدنبال تأمین بازار داخلی، کاهش واردات و ایجاد اشتغال پایدار برای بیش از ۲۰۰ نفر است.
همچنین در حوزه مس، شرکت توسعه معادن و صنایع مس چاهپنج در استان چهارمحال و بختیاری، پروژهای با ظرفیت تولید ۱۳۰۰ تن کاتد مس در سال و اشتغالزایی برای بیش از ۲۷۰ نفر را اجرا میکند. این پروژه با سرمایهگذاری ۱۳۰۰ میلیارد ریال، از فناوریهای نوین لیچینگ و الکترووینینگ بهره میبرد و هدف آن فرآوری کانسنگهای کمعیار و توسعه اقتصادی منطقه است.
پروژههای بخش انرژی
در بخش انرژی، شرکت مواد نیروگاهی سامان با احداث بخش بخار نیروگاه سیکل ترکیبی قدس سامان، ظرفیت تولید برق را به ۳۲۰ مگاوات افزایش داده و راندمان نیروگاه را از ۳۶ درصد به ۵۴ درصد ارتقاء میدهد. این پروژه با هدف کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندههای زیستمحیطی و افزایش ظرفیت تولید برق طراحی شده است.
عملکرد و دستاوردهای کلان گروه فولاد مبارکه
در سال ۱۴۰۱، گروه فولاد مبارکه موفق به تولید ۷.۲ میلیون تن فولاد خام و ۶.۷ میلیون تن محصولات نهایی شد. رکورد تولید روزانه ۲۲ هزار تن فولاد خام ثبت شد. فروش محصولات نهایی ۲۶ درصد، صادرات ۲۵ درصد، سود خالص تلفیقی ۳۴ درصد، درآمد تلفیقی ۲۵ درصد و سود عملیاتی تلفیقی ۴۰ درصد رشد داشتند. این دستاوردها نشاندهنده اثربخشی راهبردهای توسعهای و سرمایهگذاریهای هدفمند گروه است.
مسیر راهبردی توسعه و سرمایهگذاری
گروه فولاد مبارکه از سال ۱۳۹۹ با تدوین نقشه راه تحول دیجیتال آغاز کرد. در سالهای بعد، نقشههای راه توسعه و نوسازی، توسعه زنجیره ارزش فولاد کشور، و توسعه فولاد سبز تدوین شدند. از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶، اجرای پروژههای تحول دیجیتال، نوسازی، و توسعه زنجیرهها آغاز و نهایی میشود و در سالهای ۱۴۰۷ و ۱۴۰۸، بهرهبرداری از این پروژهها بهصورت عملیاتی انجام خواهد شد.
توسعه شرکتهای سرمایهپذیر گروه فولاد مبارکه
در دهه ۷۰، شرکتهایی مانند فولاد مبارکه، ورق خودرو چهارمحال، فولاد سبا و فولاد هرمزگان تأسیس شدند. در دهه ۸۰، شرکتهای امیرکبیر کاشان، اکسین خوزستان، سفیددشت و تاراز به مجموعه اضافه شدند. دهه ۹۰ شاهد توسعه شرکتهای معدنی مانند سنگان، خراسان، صبا نور و آذربایجان بود. در دهه جاری، تمرکز بر توسعه سرمایهگذاری، معادن جدید و صنایع معدنی در جنوب و شرق کشور ادامه دارد.
مسیر راهبردی، عملکرد کلان و ساختار سرمایهگذاری گروه فولاد مبارکه
از منظر مالی، رشد ۲۶ درصدی در فروش محصولات نهایی، ۲۵ درصدی در صادرات، ۳۴ درصدی در سود خالص تلفیقی، و ۴۰ درصدی در سود عملیاتی تلفیقی، گواهی بر اثربخشی راهبردهای توسعهای و مدیریت بهرهور در زنجیره تولید است. این رشدها نهتنها در سطح داخلی بلکه در بازارهای صادراتی نیز انعکاس یافتهاند و جایگاه گروه را در سطح منطقهای تثبیت کردهاند.
ساختار توسعه شرکتهای سرمایهپذیر گروه فولاد مبارکه
تحلیل تاریخی توسعه شرکتهای زیرمجموعه گروه فولاد مبارکه نشان میدهد که این گروه در هر دهه، تمرکز خود را بر بخش خاصی از زنجیره ارزش فولاد قرار داده است:
در دهه ۷۰، تمرکز بر ایجاد واحدهای تولیدی پایه مانند فولاد مبارکه، فولاد سبا، فولاد هرمزگان و ورق خودرو چهارمحال بود.
در دهه ۸۰، توسعه به سمت واحدهای تخصصیتر مانند فولاد امیرکبیر کاشان، فولاد اکسین خوزستان و سفیددشت گسترش یافت.
در دهه ۹۰، تمرکز بر صنایع معدنی و توسعه فراگیر زنجیره تأمین با ایجاد شرکتهایی مانند فولاد سنگان، فولاد خراسان، صبا نور و فولاد آذربایجان بود.
در دهه جاری، رویکرد سرمایهگذاری به سمت توسعه شرکتهای سرمایهگذاری، معادن جدید و صنایع معدنی جنوب کشور سوق یافته است. شرکتهایی مانند توسعه سرمایهگذاری گروه فولاد مبارکه، توسعه معادن و صنایع معدنی فولاد ایرانیان و فولاد جنوب از جمله مصادیق این رویکرد هستند.
فولاد مبارکه؛ از معدن تا محصول نهایی
گروه فولاد مبارکه با اجرای پروژههایی در تمام حلقههای زنجیره ارزش فولاد، از معدن تا محصول نهایی، نقش راهبردی در توسعه صنعتی کشور ایفا میکند. تمرکز بر فناوریهای نوین، توسعه منطقهای، کاهش وابستگی به واردات و ارتقای بهرهوری از نقاط قوت این راهبرد است.
منبع: ایراسین
